de expert

Wat helpt na een heftige gebeurtenis op je werk?

Twee vrouwen praten met elkaar zittend aan een tafel

Beslissingen nemen. Je doet het de hele dag. Maar wat als je onder flinke tijdsdruk staat? Als de hulpvraag acuut is? En er veel vanaf hangt? SEH-arts Heleen Lameijer deelt haar tips.

Wat kun je vandaag doen?

Heb je iets heftigs meegemaakt op je werk? Deze stappen kunnen nu al helpen:

  • Praat met een collega, leidinggevende of iemand anders die je vertrouwt.
  • Geef jezelf tijd en rust. Je hoeft niet meteen weer de oude te zijn.
  • Schrijf op welke klachten je merkt en of deze minder worden.
  • Vraag welke ondersteuning er binnen je organisatie beschikbaar is.
  • Blijven de klachten aanhouden of worden ze erger? Neem dan contact op met je huisarts.

Tip 1. Zelf iets meegemaakt? Weet dat klachten normaal zijn

Anna: ‘Gun jezelf de tijd na een heftige gebeurtenis. Leg jezelf niet de druk op om snel weer de oude te zijn. Je kunt klachten krijgen, zoals slecht slapen, angst, boosheid of concentratieproblemen. Dit kan weken duren. Deze klachten nemen meestal elke week wat af. Als iemand langer last houdt, kan dit een teken zijn van posttraumatische stressstoornis (PTSS). Dit is een reactie van je hersenen waarbij je de nare herinneringen niet verwerkt. Soms blijven angst, stress of nare herinneringen langer hangen. Dan kan er meer aan de hand zijn en is het verstandig om hulp te zoeken.’

twee docenten in school overleg overloop

Tip 2. Wil je iemand steunen? Vul niet zelf in wat je collega nodig heeft

‘Als directe collega is het belangrijk dat je vlak na een gebeurtenis vraagt wat je collega wil én nodig heeft. Vul dit niet voor iemand in. Vaak is de eerste reactie: ga lekker naar huis. Maar misschien wil iemand juist niet alleen thuis zijn of naar huis reizen. Vraag liever: “Vind je het fijn om naar huis te gaan, of wil je hier even met iemand zitten?” Laat die keuze bij de collega. Mocht de collega in shock zijn, stel dan niet te veel vragen. Blijf wel in de buurt.’

Herken je dit?

Na een heftige gebeurtenis is het volgens Anna normaal dat je last kunt krijgen van onderstaande klachten. Deze houden zo’n 4 tot 6 weken aan. Vaak worden de klachten in de weken daarna geleidelijk minder. Duurt het langer? Of voel je dat je hulp nodig hebt? Schakel dan een huisarts in.

  •  Je slaapt slecht of ligt ’s nachts te piekeren
  • Je voelt je somber of huilt zonder duidelijke reden
  • Je voelt juist heel weinig emoties
  • Je bent extra gespannen, angstig en schrikt snel
  • Je beleeft de gebeurtenis steeds opnieuw, in gedachten of in dromen
  • Je hebt moeite met concentreren
  • Je voelt je schuldig, ook als het niet jouw fout was
  • Je durft niet meer naar het werk
  • Je trekt je meer terug dan anders
  • Je hebt lichamelijke klachten zoals hoofdpijn of vermoeidheid
zorgbegeleider thuis op de bank

Tip 3. Geef niet meteen adviezen aan je collega

‘Het is goed om te praten over een nare gebeurtenis, maar luisteren is minstens zo belangrijk. Iemand kan bijvoorbeeld last hebben van schuldgevoelens als er iets met een cliënt is gebeurd. Kom als collega niet direct met oplossingen of adviezen. Dat versterkt het schuldgevoel. Vraag liever: “Waar heb je behoefte aan?” of “Hoe voel je je nu?” Hier zit geen oordeel in. Zeg zeker niet dat agressie van een cliënt er nou eenmaal bij hoort. Of dat jij wel ergere dingen hebt meegemaakt. Iedereen ervaart een trauma anders.’

Tip 4. Check ook weken later nog hoe het met je collega gaat

‘Vaak vragen veel collega’s in de eerste week hoe het met iemand gaat. Terwijl het voor degene die iets heftigs heeft meegemaakt juist kan helpen als je na een paar weken nog eens vraagt hoe het gaat. Het is normaal dat iemand dan nog last heeft van klachten en behoefte heeft aan steun. Soms merk je dat iemand zich terugtrekt. Of dat iemand juist anders reageert dan je gewend bent. Vraag dan nog eens hoe het echt gaat.’

Tip 5. Zorg als organisatie voor goede opvang

‘Organisaties gingen er vaak onbewust vanuit dat iedereen wist hoe je collega’s goed opvangt na een gebeurtenis. Dit gaat al vaak heel goed, maar het helpt om van elkaar te leren. Bij extreme gebeurtenissen kan het lastig zijn om een collega te ondersteunen, zeker als je zelf ook geschrokken bent. Wij hebben als TCO meerdaagse trainingen gevolgd om hiermee om te gaan. Ik denk dat zo’n team heel waardevol is in onze sector. Zeker omdat de agressiecijfers toenemen. Goede opvang helpt dan om uitval op lange termijn te voorkomen.’

Anna Groten (35)

Lid Team Collegiale Ondersteuning (TCO) bij GGZ Rivierduinen

Anna werkt sinds 7,5 jaar bij GGZ Rivierduinen. Hier startte ze als woonhuisbegeleider voor mensen met autisme en ernstige psychiatrische aandoeningen. Daarna werkte ze als casemanager en nu is ze coördinator van de afdeling. Ook werkt ze met moeders met een postnatale depressie en bij het Centrum Seksueel Geweld. Team Collegiale Ondersteuning werd in 2024 opgericht en Anna werd daar direct lid van: ‘TCO doen we naast ons gewone werk. Gemiddeld krijgen we 10 meldingen per dag. We onderzoeken elke melding en checken of de collega extra hulp nodig heeft.’

Wil je een mening geven? Sta dan analytische cookies toe.
Voorkeur aanpassen